فقط ۷ تا ۱۰ درصد لاستیكهای فرسوده كشور بازیافت میشود؛ مطالبه صنعت برای اجرای مسئولیت تولیدكننده
نایبرئیس هیئتمدیره انجمن صنایع بازیافت با هشدار نسبت به سهم پایین بازیافت رسمی لاستیكهای فرسوده در كشور، بر ضرورت ایجاد سامانهای شفاف برای عرضه و معامله این مواد و اجرای اصل «مسئولیت توسعهیافته تولیدكننده» (EPR) تأكید كرد.
حمید بهشتی منفرد، از فعالان پیشكسوت تشكلهای بازیافت و مدیرعامل مجتمع صنایع لاستیك قم، در حاشیه نمایشگاه تخصصی پلاستشو با اشاره به ظرفیتهای مغفول صنعت بازیافت لاستیك گفت: در حال حاضر تنها حدود ۷ تا ۱۰ درصد لاستیكهای فرسوده كشور وارد چرخه رسمی بازیافت میشوند و بخش عمده این مواد همچنان خارج از سازوكارهای شفاف و رسمی گردش میكنند.
وی با تشریح سابقه ۲۵ ساله فعالیت این مجموعه در زمینه تولید پودر و گرانول لاستیك، كفپوشهای لاستیكی و كائوچوی احیاشده، یكی از مهمترین چالشهای این صنعت را سنتی و غیررسمی بودن زنجیره تأمین مواد اولیه دانست و اظهار كرد: بخش قابل توجهی از لاستیكهای فرسوده از طریق شبكه دورهگردی جمعآوری میشود؛ شبكهای كه به دلیل نداشتن هویت صنفی رسمی، امكان صدور فاكتور معتبر ندارد و همین موضوع شركتهای رسمی را در ارائه اسناد مالیاتی و دفاتر قانونی با مشكلات حقوقی و جرائم سنگین مواجه كرده است.
سامانه شفاف عرضه، حلقه مفقوده بازار لاستیك فرسوده
بهشتی منفرد با انتقاد از قیمتگذاریهای سلیقهای و رواج قاچاق و صادرات غیررسمی لاستیكهای فرسوده، ایجاد یك سامانه شفاف و متمركز برای عرضه و معامله این مواد را یكی از مطالبات اصلی فعالان صنعت بازیافت عنوان كرد.
او توضیح داد: پیشنهاد اتحادیه صنایع بازیافت، راهاندازی سامانهای مشابه سازوكار بورس كالا بوده است تا موجودی انبارها به صورت شفاف ثبت شود و معاملات با فاكتور رسمی انجام گیرد؛ با این حال، به دلیل ناهماهنگی میان برخی دستگاههای اجرایی از جمله شهرداریها و وزارت كشور، این طرح تاكنون اجرایی نشده است.
سوزاندن لاستیك فرسوده، هدررفت سرمایه و تهدید محیطزیست
نایبرئیس هیئتمدیره انجمن صنایع بازیافت با هشدار نسبت به پیامدهای زیستمحیطی مدیریت غیررسمی لاستیكهای مستعمل گفت: وقتی تنها ۷ تا ۱۰ درصد لاستیكهای فرسوده وارد چرخه رسمی بازیافت میشوند، بخش عمده باقیمانده یا دفن میشود یا به شكل غیرمجاز و صرفاً برای استخراج سیمهای فلزی سوزانده میشود.
به گفته وی، سوزاندن لاستیكهای فرسوده علاوه بر ایجاد آلودگی شدید هوا و انتشار دوده و آلایندههای سمی، موجب از بین رفتن بخش قابل توجهی از ارزش اقتصادی این مواد و هدررفت منابع كشور میشود.
ضرورت اجرای مسئولیت تولیدكننده در صنعت تایر
بهشتی منفرد همچنین بر ضرورت اجرای سازوكار «مسئولیت توسعهیافته تولیدكننده» (EPR) در صنعت تایر تأكید كرد و گفت: كارخانههای بزرگ تولید تایر و واردكنندگان باید نسبت به چرخه پس از مصرف محصولات خود مسئولیت داشته باشند.
وی افزود: در شرایط فعلی، تایرهای برگشتی و مستعمل در بسیاری از موارد از طریق مزایده به دلالان و واسطهها واگذار میشوند، در حالی كه این جریان باید به صورت مستقیم به خطوط مجاز و رسمی بازیافت متصل شود.
مدیرعامل مجتمع صنایع لاستیك قم، با اشاره به ظرفیت استفاده از كائوچوی احیاشده در صنایع تایرسازی تصریح كرد: استانداردسازی و استفاده از مواد بازیافتی باكیفیت میتواند ضمن كاهش بهای تمامشده تولید، به صرفهجویی ارزی و توسعه اقتصاد چرخشی در كشور كمك كند.
او تأكید كرد: تجربه نشان داده است كه مصرف مواد بازیافتی باكیفیت و استاندارد، از جمله كائوچوی احیاشده، الزاماً به افت كیفیت محصول نهایی منجر نمیشود و در صورت استفاده اصولی میتواند هزینه تولید تایرسازان را نیز كاهش دهد.
پلاستشو، فرصتی برای پیوند صنعت بازیافت با سیاستگذار
بهشتی منفرد حضور در نمایشگاه پلاستشو را فرصتی برای تقویت ارتباط میان تشكلهای تخصصی و جلب توجه سیاستگذاران به مسائل صنعت بازیافت دانست و گفت: هدف ما از حضور در این رویداد، ایجاد پیوند عمیقتر میان انجمنهای تخصصی و رساندن مطالبات این صنعت به نهادهای تصمیمگیر است.
وی بر ضرورت ساماندهی زنجیره تأمین مواد اولیه و تقویت حمایتهای تسهیلاتی برای حفظ و نوسازی ظرفیتهای موجود صنعت بازیافت تأكید كرد.